«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η δημιουργικότητα είναι ο πιο σημαντικός ανθρώπινος πόρος απ' όλους. Χωρίς δημιουργικότητα, δεν θα υπήρχε πρόοδος και θα επαναλαμβάναμε συνεχώς τα ίδια μοτίβα.»
- Edward De Bono
Μια ιδέα αρκεί;
Από τη "σύλληψη" στην πραγμάτωση η δημιουργικότητα απαιτεί αφοσίωση και προσήλωση. Να είσαι έτοιμος να αψηφήσεις το χρόνο.
Πάθος και τόλμη. Να είσαι έτοιμος να αψηφήσεις τους κανόνες.
Ταλέντο και κίνητρο. Να είσαι έτοιμος να αψηφήσεις τα όρια.
Έμπνευση και περιέργεια. Να είσαι έτοιμος να αψηφήσεις την πραγματικότητα.
Κάνοντας μια ιστορική αναδρομή στον ορισμό της δημιουργικότητας δύο κριτήρια στέκουν αναλλοίωτα εκεί: η πρωτοτυπία και η αποτελεσματικότητα.
Πρωτοτυπία. Το αυθεντικό, το καινοτόμο, το ανατρεπτικό, η έκπληξη. Ένα στοιχείο που πάντα παρασύρει και γοητεύει. Είναι όμως αρκετό; Η απάντηση είναι, όχι. Και σε ένα ψυχωτικό παραλήρημα μπορεί να αναδυθούν ανατρεπτικές ιδέες, οι οποίες όμως μπορεί να θεωρηθούν μη χρήσιμες και αποδοτικές. Έτσι φτάνουμε στην αποτελεσματικότητα που είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την αξία. Πώς κρίνεται λοιπόν η αξία ενός δημιουργήματος;
Η οικονομία, ο πολιτιστικός χάρτης, οι κοινωνικές επιταγές, οι θρησκευτικές δοξασίες, οι ιδεοληψίες και οι προκαταλήψεις της εκάστοτε εποχής συνθέτουν ένα αόρατο μέτρο που ορίζει ποια ανθρώπινη δράση, "ποίηση", θεωρείται δημιουργική διαδικασία, θεοποιώντας κάποιες εκφάνσεις της και μηδενίζοντας παντελώς άλλες. Ο κόσμος διχάζεται σε δημιουργούς και κριτές. Ποιος όμως κρίνει τους κριτές; Πώς μπορεί να εξασφαλιστεί η οικουμενικότητα, η διαχρονικότητα και η αντικειμενικότητα όταν άνθρωποι κρίνουν ανθρώπων έργα;
Η δημιουργικότητα επιχειρείται να διερευνηθεί επιστημονικά από διάφορες σκοπιές:
- της ψυχομετρίας
- της αναπτυξιολογίας
- της κοινωνιολογίας
- της παιδαγωγικής
- της γνωστικής ψυχολογίας
- της ανθρωπιστικής ψυχολογίας
- της φιλοσοφίας
- της νευροεπιστήμης
τα οφέλη της δημιουργικότητας
Η αποτυχία είναι σύμφυτη της δημιουργικότητας. Ένα σκισμένο χαρτί, ένας μονόλογος σε άδειο θέατρο, μια σπορά χωρίς συγκομιδή, μια εφεύρεση που απέτυχε στο πείραμα. Η προσπάθεια και η ματαίωση είναι στάδια της διαδικασίας. Το αποτέλεσμα όμως μπορεί να σ' ανταμείψει.
- Μείωση άγχους: Η δημιουργική έκφραση συχνά βοηθά στη μείωση του άγχους και της ψυχικής κόπωσης.
- Βελτίωση επίλυσης προβλημάτων: Η δημιουργικότητα ενισχύει την ικανότητα να βρίσκουμε καινοτόμες λύσεις.
- Αύξηση αφοσίωσης και συγκέντρωσης: Όταν ασχολούμαστε με κάτι δημιουργικό, τείνουμε να είμαστε περισσότερο απορροφημένοι και συγκεντρωμένοι, βελτιώνοντας την ικανότητά μας να εστιάζουμε σε στόχους.
- Ενίσχυση αυτοπεποίθησης: Η επίτευξη δημιουργικών στόχων μπορεί να αυξήσει την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση.
- Αυτοέκφραση: Η δημιουργικότητα προσφέρει έναν τρόπο να εκφράσουμε τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις εμπειρίες μας με μοναδικό και προσωπικό τρόπο.